Συνέντευξη Υφυπουργού Κοινωνικής Πρόνοιας κ. Κλέας Παπαέλληνα για το Διεθνές Έτος Εθελοντών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

«Το Διεθνές Έτος Εθελοντών 2026 αποτελεί μια σημαντική παγκόσμια πρωτοβουλία, που δίνει στην Κύπρο τη δυνατότητα να αναδείξει τον πλούτο, τη δυναμική και τη μακρά παράδοση του εθελοντικού της κινήματος.».

 

Ποια είναι η σημασία του Διεθνούς Έτους Εθελοντών για την Κύπρο;

Το Διεθνές Έτος Εθελοντών 2026 αποτελεί μια σημαντική παγκόσμια πρωτοβουλία, που δίνει στην Κύπρο τη δυνατότητα να αναδείξει τον πλούτο, τη δυναμική και τη μακρά παράδοση του εθελοντικού της κινήματος. Η χώρα μας διαχρονικά έχει πολλά να επιδείξει στον τομέα της αλληλεγγύης, της ενεργού συμμετοχής και της κοινωνικής συνοχής, στοιχεία που βρίσκουν απόλυτη έκφραση στο ψήφισμα των Ηνωμένων Εθνών για το Έτος. Σε αυτό το πλαίσιο, το Διεθνές Έτος λειτουργεί ως μια στρατηγική ευκαιρία αναβάθμισης και προβολής του κυπριακού εθελοντικού κινήματος τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Η συμμετοχή της Κύπρου στο Διεθνές Έτος Εθελοντών μπορεί να δράσει ως καταλύτης για εκσυγχρονισμό και περαιτέρω ενδυνάμωση της κουλτούρας συμμετοχής, βοηθώντας περισσότερους πολίτες, ιδιαίτερα νέους, να αντιληφθούν την αξία της προσφοράς και της συμμετοχής στα κοινά. Παράλληλα, προσφέρει την ευκαιρία για ανάπτυξη νέων συνεργασιών, για αξιοποίηση διεθνών προτύπων και πρακτικών, καθώς και για ενίσχυση της ορατότητας των κυπριακών Οργανώσεων σε ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα.

Ο διορισμός του Παγκύπριου Συντονιστικού Συμβουλίου Εθελοντισμού (ΠΣΣΕ) ως Εθνικού Σημείου Επαφής για το Έτος, σε συντονισμό με το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας και το Γραφείο Επιτρόπου του Πολίτη, αποτελεί ένδειξη της δέσμευσης της Πολιτείας να υποστηρίξει με σοβαρότητα και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό τον εθελοντισμό. Μέσα από τον συντονισμό δράσεων, την ενίσχυση των δομών και τη δημιουργία συμμαχιών, η Κύπρος έχει την ευκαιρία να αναδείξει το εθελοντικό της DNA και να συμβάλει ουσιαστικά στη διεθνή συζήτηση για τον ρόλο του εθελοντισμού στη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική ανθεκτικότητα.

Πόσο σημαντική είναι η συμβολή των εθελοντών στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας;

Η συμβολή των εθελοντών στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας είναι καθοριστική, όχι μόνο ως συμπληρωματικός μηχανισμός του κράτους, αλλά ως ουσιαστικός παράγοντας κοινωνικής συνοχής και ανθρωποκεντρικής προσέγγισης. Οι εθελοντές αποτελούν έναν κρίσιμο σύνδεσμο ανάμεσα στο κράτος και στους πολίτες. Παρέχουν στήριξη σε ευάλωτες ομάδες και ενισχύουν τις κοινωνικές δομές, λειτουργώντας ως ζωντανό παράδειγμα κοινωνικής προσφοράς.

Η παρουσία τους ενισχύει τον πυρήνα των τοπικών κοινωνιών, δημιουργεί δίκτυα υποστήριξης και προάγει ένα περιβάλλον όπου κανένας πολίτης δεν αισθάνεται μόνος. Σε περιόδους κρίσεων –οικονομικών, υγειονομικών, φυσικών καταστροφών ή κοινωνικών προκλήσεων– η εθελοντική δράση λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας, βοηθώντας τις κοινότητες να παραμείνουν ανθεκτικές και λειτουργικές. Οι εθελοντές κινητοποιούνται με αυταπάρνηση. Προσφέρουν χρόνο, γνώσεις και ανθρωπιά,
συμβάλλοντας έτσι στην άμεση ανακούφιση και στην επιτάχυνση της κοινωνικής ανάκαμψης.

Ταυτόχρονα, ο εθελοντισμός έχει βαθιά επίδραση και στους ίδιους τους εθελοντές. Προσφέρει δεξιότητες, εμπειρίες ζωής, κοινωνική συμμετοχή και την πολύτιμη αίσθηση ότι κάποιος συνεισφέρει πραγματικά στο κοινό καλό. Με αυτό τον τρόπο η εθελοντική δράση δεν ενισχύει μόνο όσους λαμβάνουν στήριξη αλλά και εκείνους που την προσφέρουν. Καλλιεργεί ενεργούς πολίτες, ενδυναμωμένες κοινότητες και μια κοινωνία πιο δίκαιη, πιο συμμετοχική και πιο αλληλέγγυα.

Με ποιον τρόπο το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας στηρίζει τον εθελοντισμό;

Το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας στηρίζει τον εθελοντισμό μέσα από ένα συνεκτικό σύστημα πολιτικών, συνεργασιών και θεσμικών εργαλείων που στόχο έχουν την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών και την ενίσχυση των εθελοντικών Οργανώσεων. Βασική αρχή του Υφυπουργείου είναι ότι ο εθελοντισμός μπορεί να ανθίσει μόνο με σταθερές δομές, θεσμική στήριξη
και ενεργή συμμετοχή των ίδιων των Οργανώσεων στη διαμόρφωση κοινωνικών πολιτικών.

Tο Υφυπουργείο ενθαρρύνει τη συμμετοχή των Μη-Κυβερνητικών Οργανώσεων στη διαδικασία χάραξης πολιτικών, προωθώντας ένα μοντέλο συνεργατικής διακυβέρνησης. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω διαβουλεύσεων, συμμετοχής σε επιτροπές, καθώς και μέσω προγραμμάτων κρατικής ενίσχυσης, που επιτρέπουν στις Οργανώσεις να υλοποιούν δράσεις με μεγαλύτερη σταθερότητα.

Προς αυτή την κατεύθυνση, διατηρεί στενή και συστηματική συνεργασία με το Παγκύπριο Συντονιστικό Συμβούλιο Εθελοντισμού, το οποίο αποτελεί τον κεντρικό φορέα συντονισμού του εθελοντικού κινήματος στη χώρα. Μέσα από αυτή τη συνεργασία ενισχύονται δράσεις, αναπτύσσονται εργαλεία υποστήριξης και προωθούνται πρωτοβουλίες που ανταποκρίνονται σε πραγματικές κοινωνικές ανάγκες.

Επίσης, με πρωτοβουλία του ΠΣΣΕ, διεξάγεται σε ετήσια βάση ο Διάλογος της Υφυπουργού Κοινωνικής Πρόνοιας με τις Εθελοντικές Οργανώσεις. Κατά τη διάρκεια του Διαλόγου, οι Οργανώσεις έχουν την ευκαιρία να θέσουν ερωτήματα και να εκφράσουν τους προβληματισμούς τους προς την Υφυπουργό. Έτσι, διεξάγεται μια πολύ εποικοδομητική και παραγωγική συζήτηση, από την οποία προκύπτουν εισηγήσεις και βελτιώσεις.

Με στόχο την ενίσχυση του ΠΣΣΕ, ώστε να λειτουργεί ομαλά και να φέρνει εις πέρας την αποστολή του, η Κυβέρνηση προώθησε και πέτυχε την έγκριση των Κανονισμών που ρυθμίζουν τη λειτουργία του. Παράλληλα, με αυτό τον τρόπο ενισχύονται τα Συμβούλια Κοινοτικού Εθελοντισμού και οι Επιτροπές Κοινοτικού Εθελοντισμού, που αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες κοινωνικής φροντίδας σε  τοπικό επίπεδο.

Το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας προωθεί ένα σύγχρονο, δυναμικό και συμπεριληπτικό οικοσύστημα εθελοντισμού. Οραματιζόμαστε μια κοινωνία όπου ο εθελοντισμός δεν θα αποτελεί αποσπασματική πράξη προσφοράς, αλλά σταθερό τρόπο κοινωνικής συμμετοχής και συλλογικής ευθύνης. Μέσα από θεσμικές συνεργασίες, οργανωμένη στήριξη και συντονισμένες δράσεις επιδιώκουμε ο εθελοντισμός να καταστεί κινητήριος δύναμη κοινωνικής ανάπτυξης και βιώσιμης προόδου στην Κύπρο.

«Οραματιζόμαστε μια κοινωνία όπου ο εθελοντισμός δεν θα αποτελεί αποσπασματική πράξη αλλά σταθερό τρόπο κοινωνικής συμμετοχής και συλλογικής ευθύνης. Μέσα από θεσμικές συνεργασίες, οργανωμένη στήριξη και συντονισμένες δράσεις, επιδιώκουμε ο εθελοντισμός να καταστεί κινητήριος δύναμη κοινωνικής ανάπτυξης και βιώσιμης προόδου στην Κύπρο»